Si bëhet divorci me marrëveshje në Shqipëri – Procedura, dokumentet dhe çështjet ligjore
Divorci është një procedurë juridike që sjell përfundimin e martesës sipas ligjit. Në Shqipëri, zgjidhja e martesës realizohet vetëm me vendim gjykate. Megjithatë, legjislacioni shqiptar parashikon një procedurë më të thjeshtë dhe më pak konfliktuale kur bashkëshortët bien dakord për përfundimin e martesës. Kjo procedurë quhet divorc me marrëveshje.
Divorci me marrëveshje është një nga mënyrat më të shpejta për zgjidhjen e martesës, sepse palët arrijnë një mirëkuptim për çështjet kryesore që lidhen me familjen, fëmijët dhe pasurinë. Megjithatë, edhe në këtë rast procedura zhvillohet në gjykatë dhe duhet të respektohen rregullat e përcaktuara nga Kodi i Familjes i Republikës së Shqipërisë.
Në këtë artikull do të shpjegojmë në mënyrë të detajuar procedurën e divorcit me marrëveshje në Shqipëri, dokumentet që kërkohen dhe çështjet kryesore që duhet të rregullohen ndërmjet bashkëshortëve.
Çfarë është divorci me marrëveshje sipas ligjit shqiptar
Divorci me marrëveshje është një procedurë gjyqësore ku të dy bashkëshortët paraqesin një kërkesë të përbashkët në gjykatë për zgjidhjen e martesës.
Kjo do të thotë se palët janë dakord për:
• përfundimin e martesës
• rregullimin e marrëdhënieve me fëmijët
• pensionin ushqimor
• çështjet që lidhen me pasurinë
Gjykata shqyrton marrëveshjen dhe verifikon nëse ajo është në përputhje me ligjin dhe me interesin më të mirë të fëmijëve.
Marrëveshja ndërmjet bashkëshortëve
Një nga elementët kryesorë të divorcit me marrëveshje është përgatitja e marrëveshjes ndërmjet bashkëshortëve.
Kjo marrëveshje zakonisht përfshin:
• kujdestarinë e fëmijëve të mitur
• mënyrën e takimeve me fëmijët
• pensionin ushqimor
• rregullimin e marrëdhënieve familjare
• marrëveshje paraprake për pasurinë
Në praktikë, kjo marrëveshje mund të përgatitet dhe të formalizohet pranë një ndërmjetësuesi të licencuar nga Ministria e Drejtësisë ose pranë një noteri publik.
Ndërmjetësimi është një procedurë shumë e rëndësishme sepse ndihmon bashkëshortët të arrijnë një marrëveshje të balancuar dhe të shmangin konfliktet e panevojshme gjyqësore.
Për shembull, marrëveshja mund të përgatitet pranë një ndërmjetësuesi të licencuar si Avokate Dr. Elona Berki, e cila është ndërmjetësuese ligjore dhe ofron asistencë profesionale për zgjidhjen e konflikteve familjare.
Gjykata kompetente për divorcin
Kërkesa për divorc paraqitet në Gjykatën e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm.
Gjykata kompetente zakonisht është ajo që ka juridiksion në vendbanimin e bashkëshortëve.
Pas paraqitjes së kërkesës, gjykata regjistron çështjen dhe cakton datën e seancës gjyqësore.
Dokumentet e nevojshme për divorc
Për të filluar procedurën e divorcit zakonisht kërkohen disa dokumente kryesore.
Dokumentet më të zakonshme janë:
• certifikata e martesës
• certifikata familjare
• certifikatat e lindjes së fëmijëve
• kopje të dokumenteve të identitetit të bashkëshortëve
Në disa raste mund të kërkohen edhe dokumente të tjera në varësi të situatës konkrete.
Rasti kur ka fëmijë të mitur
Kur bashkëshortët kanë fëmijë të mitur, gjykata duhet të verifikojë me kujdes interesin më të mirë të fëmijës.
Në praktikë, në pothuajse 100% të rasteve kur ka fëmijë të mitur, gjykata urdhëron përgatitjen e një raporti psikologjik ose social nga një psikolog ose ekspert i autorizuar.
Ky raport ndihmon gjykatën të vlerësojë:
• marrëdhënien e fëmijës me prindërit
• kushtet e jetesës së fëmijës
• ndikimin e divorcit në jetën e tij
Raporti i psikologut është një element shumë i rëndësishëm në procesin gjyqësor dhe shpesh ndikon në vendimin e gjykatës për kujdestarinë.
Pensioni ushqimor
Në rastet kur fëmija jeton me njërin prind, prindi tjetër zakonisht detyrohet të paguajë pension ushqimor.
Gjykata përcakton shumën e pensionit duke marrë parasysh:
• nevojat e fëmijës
• të ardhurat e prindërve
• kushtet ekonomike të familjes
Pensioni ushqimor është një detyrim ligjor dhe duhet të paguhet në mënyrë të rregullt.
Ndarja e pasurisë pas divorcit
Një nga çështjet që shpesh krijon konfuzion është ndarja e pasurisë.
Në Shqipëri, ndarja e pasurisë zakonisht nuk bëhet në të njëjtin proces me divorcin.
Procesi i pjestimit të pasurisë zhvillohet me një gjykim të veçantë civil dhe zakonisht fillon vetëm pasi vendimi për zgjidhjen e martesës ka marrë formë të prerë.
Kjo do të thotë se:
1. Gjykata vendos për zgjidhjen e martesës
2. Vendimi bëhet i formës së prerë
3. Më pas mund të paraqitet kërkesa për pjestimin e pasurisë
Sa zgjat procesi i divorcit me marrëveshje
Kohëzgjatja e procesit varet nga disa faktorë, si:
• ngarkesa e gjykatës
• dokumentacioni i paraqitur
• ekzistenca e fëmijëve të mitur
Megjithatë, divorci me marrëveshje zakonisht është më i shpejtë se një proces gjyqësor konfliktual.
Gabimet më të zakonshme gjatë procesit të divorcit
Në praktikë ndodhin disa gabime që mund ta komplikojnë procedurën e divorcit.
Gabimet më të zakonshme janë:
• marrëveshje të paqarta për kujdestarinë e fëmijëve
• mungesa e dokumenteve të nevojshme
• mosdeklarimi i pasurisë së përbashkët
Këto probleme mund të shmangen përmes një përgatitjeje të kujdesshme dhe asistencës juridike profesionale.
Gabimet më të zakonshme gjatë procesit të divorcit
Divorci me marrëveshje është një procedurë që lejon bashkëshortët të zgjidhin martesën në mënyrë më të shpejtë dhe më pak konfliktuale. Megjithatë, edhe në këtë rast është e rëndësishme që marrëveshja të jetë e qartë dhe në përputhje me ligjin.
Ndërmjetësimi dhe këshillimi juridik mund të ndihmojnë bashkëshortët të arrijnë një marrëveshje të drejtë dhe të shmangin probleme të mëtejshme ligjore.
Konsultë Juridike
Nëse keni nevojë për asistencë juridike për procedurat e divorcit ose për çështje familjare, mund të kërkoni konsultë pranë:
Avokate Dr. Elona Berki
Doktoreshë e Shkencave Juridike
Drejtësi • Mbrojtje • Integritet
